Karayolları Trafik Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler

2026 Yeni Trafik Mevzuatı ve Ceza Rehberi

Hız sınırlarında esneme payı kaldırıldı: Yeni düzenleme ile mevcut %10 hız sınırını aşma toleransı kaldırılarak yerine “6 km/s Güvenlik Aralığı” kuralı getirilmiştir.

Tekerrür eden ihlaller: Değişiklik öncesi düzenlemede bir yıl içerisinde 5 kez hız sınırı aşıldığında sürücü ehliyeti 1 yıl süreliğine geri alınırken, yeni düzenleme ile hız sınırının 3 kez ihlali ile sürücü ehliyeti 1 yıl süreliğine geri alınmaktadır.

Yüzdelik dilimler ve ceza katlamaları: Yürürlüğe giren mevzuat değişiklikleri uyarınca hız sınırı ihlallerinde daha önce uygulanan üç kademeli sınıflandırma sistemi (düşük, orta ve yüksek aşım) ilga edilmiş; yerine ihlal oranı esas alınan dokuz kademeli bir yaptırım rejimine geçilmiştir. Bu yeni düzenlemede idarî para cezaları ile sürücü belgesi tedbirleri hız sınırının kaç km/s aşıldığına göre orantılı biçimde belirlenmektedir.

Aşağıdaki yaptırım tablosu yerleşim yeri içi ihlaller için düzenlenmiş olup yerleşim yeri dışındaki karayollarında idarî yaptırımlar 11 km/s aşımından itibaren tatbik edilmeye başlanmaktadır.

Aşım Miktarı	Para Cezası	Ehliyet Tedbiri
6–10 km/s	2.000 TL	—
26–35 km/s	12.000 TL	—
46–55 km/s	20.000 TL	30 gün el konulur
56–65 km/s	25.000 TL	60 gün el konulur
66 km/s ve üzeri	30.000 TL	90 gün el konulur

İdarî para cezalarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren on beş (15) gün içinde yetkili Sulh Ceza Hâkimliği‘ne itiraz yoluna başvurulabilir. Bu itiraz hakkının kullanılmaması hâlinde, söz konusu on beş günlük süre zarfında gerçekleştirilen ödemelerde %25 peşin ödeme indirimi uygulanmaya devam edecektir.

Ceza tutanağının ilgiliye elektronik veya fizikî yollarla tebliğ edildiği tarih, itiraz süresinin başlangıç tarihi olarak kabul edilmektedir.

Otomatik Denetleme Sistemi

Resmî Gazete’de yayımlanan ilgili düzenleme çerçevesinde, hız ihlallerinin tespiti ve yaptırım kademesinin belirlenmesi artık yalnızca trafik görevlileriyle sınırlı kalmamaktadır. Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) bünyesindeki yapay zekâ destekli kameralar, ihlal oranlarını anlık olarak hesaplayarak ceza kaydını otomatik biçimde e-Devlet sistemine iletme yetkisiyle donatılmıştır.

Psikoteknik Muayene Yükümlülüğü

Hız sınırını %50 ve üzerinde aşması nedeniyle sürücü belgesine el konulan sürücüler, belgenin iadesi için süresi dolmadan yalnızca bekleme yükümlülüğünü yerine getirmekle yetinememektedir. Sürücü belgesinin iadesi, psikoteknik muayene ile panel testinin başarıyla tamamlanması şartına bağlanmıştır.

---

Yasağın Hukukî Gerekçeleri

“Amerikan Pres Plaka” veya “Avrupa Pres Plaka” olarak da anılan APP plakalar; harf ve rakamların standart dışı, daha koyu ve kalın puntoyla basıldığı, resmî güvenlik unsurları ile devlet mührü taşımayan plakalardır. Bu plakalar, T.C. Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamındaki teknik ve hukukî standartlara uymamakta olup görsel tercih nedeniyle kullanılsalar dahi hukuken geçerlilikleri bulunmamaktadır.

Neden Yasak?

APP plakaların kullanımı, aşağıdaki hukukî ve teknik gerekçelerle yasaklanmış bulunmaktadır:

1. Okunabilirlik ve Sistem Uyumsuzluğu Söz konusu plakalar; Plaka Tanıma Sistemi, Elektronik Denetleme Sistemi ve şehir güvenlik kameraları tarafından hatalı ya da hiç okunamamakta; bu durum trafik denetimini fiilen işlevsiz kılmaktadır.

2. Resmî Basım Tekeline Aykırılık Türkiye’de plaka basım yetkisi münhasıran Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu‘na tanınmıştır. Bu yetkiye dayanmaksızın gerçekleştirilen her türlü plaka basım faaliyeti hukuken geçersiz kabul edilmekte ve resmî tekeli ihlal etmektedir.

3. Kamu Güvenliği Riski Hatalı okunan plakalar; hız ihlali başta olmak üzere çeşitli trafik suçlarında yanlış araca ceza uygulanmasına ya da gerçek faile ulaşılamamasına yol açmakta; böylece hem bireysel mağduriyetlere hem de kamu düzeninin bozulmasına zemin hazırlamaktadır.

Öngörülen Yaptırımlar

Yürürlüğe giren mevzuat hükümleri çerçevesinde, APP plaka kullanımı halinde uygulanacak yaptırımlar şu şekilde belirlenmiştir:

• İdarî Para Cezası: 140.000 TL
• Sürücü Belgesi Tedbiri: 30 gün süreyle geçici el koyma
• Araç Trafikten Men: 30 gün süreyle

Eylemin tekerrürü hâlinde idarî para cezaları iki katına çıkarılmakta; ayrıca 2 ila 5 yıl hapis cezasını öngören adlî süreç başlatılabilmektedir.

Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından onaylı olup üzerinde sonradan değişiklik yapılan plakalara ise ayrıca 4.000 TL idarî para cezası tatbik edilmektedir.

Geçici Hüküm: İlgili kanunun yayım tarihinden bu yana uygulanan tüm cezalar iptal edilmiştir.

Araç Muayenesi ve Sigorta Üzerindeki Etkileri

APP plaka kullanan araçlar, resmî araç muayenesinde “Ağır Kusur” kapsamında değerlendirilmekte ve muayeneden geçememektedir. Bu durum, aracın trafiğe çıkma hakkını doğrudan etkilemekte olup ilgili sigorta işlemleri bakımından da hukukî sonuçlar doğurabilecektir.

Yazılarımız özet bilgi niteliğinde olup bilgi karmaşalarını önlemek saikiyle yayımlanmaktadır. Davalarınız ve hukuki problemleriniz için hukuki danışmanlık almanız tavsiye edilmektedir.

Avukat Murat AKBAŞ

Mail > bilgi@muratakbas.av.tr

İstanbul